Inspiratie
Boekbespreking: Het zwijgen van Maria Zachea

De afgelopen jaren zijn veel enthousiaste geluiden gehoord over een roman van Judith Koelemeijer met de bovenstaande titel. In 2002 kreeg het de NS-publieksprijs. Een boek waarin velen van ons herkenbare situaties en vragen zullen vinden. Waar gaat het over?

Het is 1989. Moeder heeft een hersenbloeding gehad en hult zich sindsdien in een mysterieus stilzwijgen. Haar twaalf volwassen kinderen besluiten om beurten voor haar te zorgen. 'Het zal niet lang duren', zeggen ze tegen elkaar. Maar tegen alle verwachtingen in blijft de oude moeder leven. Acht jaar lang zit ze stil voor het raam. Steeds brozer en langzaam vergroeiend aan haar stoel.

Judith Koelemeijer raakte geïntrigeerd door het beeld van de zwijgende moeder -haar oma- en ging op zoek naar de geschiedenis van haar familie. Ze vroeg zich af wat de twaalf kinderen wisten van hun moeder. Wat wisten ze eigenlijk van elkaar? Hoe keken ze terug op hun gezamenlijke jeugd in de jaren vijftig en zestig? Hun verhalen zijn onthullend. Want hoe dicht ze vroeger ook op elkaar leefden, de broers en zussen blijken elkaar nauwelijks te kennen. Iedereen hield zijn zorgen voor zichzelf en zweeg. En alle twaalf bewaren, zonder het van elkaar te weten, volstrekt andere herinneren aan hoe het destijds was.

Het zwijgen van Maria Zachea is niet alleen de voor velen herkenbare geschiedenis van een groot, katholiek gezin, in tijden die razendsnel veranderden. Het is ook het eigentijdse verhaal van twaalf broers en zussen die samen moeten beslissen over leven en dood van hun stille moeder en daarbij angstvallig proberen de harmonie te bewaren.

Judith Koelemeijer, Het zwijgen van Maria Zachea, uitg. Plataan, Zutphen, 2001.

terug naar de vorige pagina